De economische toekomst in het AI-tijdperk

De OpenAI Foundation stelt in eerste instantie 250 miljoen dollar beschikbaar voor subsidies, partnerschappen en directe projecten om te bouwen aan een veilige en welvarende economische toekomst.

Economische systemen bestaan in principe om mensen zekerheid, autonomie en de kans op een betekenisvol leven te geven. Maar te vaak schieten ze hierin tekort. AI gaat zorgen voor enorme economische veranderingen, omdat vaardigheden die vroeger schaars waren nu voor veel meer mensen toegankelijk worden. Er is nog grote onzekerheid over hoe ver en hoe snel deze veranderingen zullen gaan. Juist door al deze mogelijkheden hebben we nu een unieke kans om systemen te bouwen die het leven van mensen verbeteren, nu én in de toekomst. De huidige veranderingen gaan echter zo snel dat we minder tijd hebben dan we gewend zijn om dit goed aan te pakken. En de gevolgen als het misgaat, zijn enorm. 

Toch hoeven we niet precies te weten hoe de toekomst eruitziet om ons erop voor te bereiden. Het doel van dit programma is om concrete, institutionele opties te financieren die we kunnen testen, sturen, aanpassen en opschalen. We richten ons hierbij op drie gebieden:

1. De verandering begrijpen: We investeren in onafhankelijke meetmethoden en voorspellingsmodellen om een duidelijker beeld te krijgen van de impact van AI op de economie.

2. De transitie ondersteunen: We helpen werkenden en gemeenschappen om de directe gevolgen van deze omslag op te vangen.

3. Economische zekerheid opbouwen: We ondersteunen nieuwe manieren om de economie en politiek na de komst van AI in te richten, zodat de economische voordelen wereldwijd eerlijk worden gedeeld.

Iedereen gaat de economische gevolgen van AI merken. Jouw ervaringen zijn dan ook onmisbaar voor onze plannen. Met dit bericht nodigen we je uit om te delen wat je ziet gebeuren in je werk, je gemeenschap en je economische leven. Jouw perspectief helpt ons te begrijpen wat formeel onderzoek misschien over het hoofd ziet. Dit is een eerste stap naar het opzetten van bredere kanalen voor gezamenlijke input naarmate het werk van de Foundation zich verder ontwikkelt.

De verandering begrijpen

We hebben nog geen goede manieren om fundamentele vragen te beantwoorden over hoe AI de economie nu en in de toekomst verandert. De systemen die we als samenleving gebruiken om economische veranderingen te meten en te begrijpen, stammen uit een heel ander tijdperk. Ons doel is om te helpen bouwen aan wat daarna komt.

Een centrale vraag is niet alleen wat AI kan, maar ook waar de waarde terechtkomt: bij werknemers via hun loon, bij bedrijven via hogere marges, bij consumenten via lagere prijzen en betere diensten, bij overheden via belastingen, of bij kapitaalbezitters via rendement. Bijvoorbeeld: als AI waarde oplevert in de vorm van digitale diensten en producten in plaats van een hoger loon, zie je dat niet terug in de inkomensstatistieken. Als het aandeel van arbeid in de economie daalt, hebben werknemers minder onderhandelingskracht en is het bbp (bruto binnenlands product) niet langer een goede graadmeter voor welzijn. We hebben meetmethoden nodig die kijken naar wat je daadwerkelijk kunt doen en waartoe je toegang hebt, en niet alleen naar wat je verdient.

Veel huidig onderzoek naar de economische impact van AI richt zich op welke taken geautomatiseerd kunnen worden. Dat is nuttig, maar niet het hele verhaal. De economische effecten hangen af van hoe taken worden samengevoegd tot banen, of automatisering menselijk werk vervangt of juist nieuwe, aanvullende rollen creëert, hoe de taakverdeling verschuift als AI-modellen beter worden, en hoe bedrijven en overheden zich hierop aanpassen. Om deze verschuivingen te begrijpen, is er wereldwijd een betere publieke infrastructuur voor de arbeidsmarkt nodig. Denk aan onafhankelijke instanties (zoals het CBS) die werkgelegenheid, lonen en het gedrag van bedrijven meten, naast moderne systemen om functies en vaardigheden in kaart te brengen. Deze systemen moeten wereldwijd bruikbaar zijn en, waar nodig, gekoppeld worden aan gegevens over demografie, locatie, loopbaanfase en functieniveau.

Elk land zal de AI-transitie anders ervaren. Naast het direct meten van de impact van AI op lokale economieën, financieren we ook economische onderzoeken om te begrijpen hoe AI mensen in verschillende situaties kan helpen. Dit is vooral dringend in lage- en middeninkomenslanden, waar AI snel de mogelijkheden kan vergroten, publieke voorzieningen kan versterken en kan bijdragen aan economische vooruitgang. We zoeken naar benaderingen die helpen bij het opbouwen van regiospecifieke infrastructuur, lokale instellingen en verspreidingsmodellen, zodat landen AI op hun eigen voorwaarden kunnen inzetten.

De transitie ondersteunen

Economische transities worden door mensen ervaren voordat ze volledig worden begrepen. We willen initiatieven financieren die mensen nu al ondersteunen, terwijl we de samenleving helpen zich voor te bereiden op veranderingen op de langere termijn.

Mensen kunnen hulp gebruiken bij het zoeken naar werk, makkelijkere toegang tot WW-uitkeringen, betere verzekeringen tegen inkomensverlies of hulp om hun ervaring te vertalen naar een nieuwe rol en sectoren die groeien. Omscholing kan een deel van de oplossing zijn, maar traditionele omscholingsprogramma's laten wisselende resultaten zien. Een AI-transitieplan moet waarschijnlijk breder zijn. We moeten deze inspanningen streng beoordelen: het succes meet je af aan de vraag of ze leiden tot beter werk, meer stabiliteit, bredere vaardigheden en echte keuzes in het economische leven van mensen.

Het doel is groter dan alleen herplaatsing op de arbeidsmarkt. We zijn ook geïnteresseerd in benaderingen die werknemers zeggenschap geven over hoe AI wordt ingezet, en burgers een stem geven in de instellingen die deze economische verandering vormgeven. Nu werk verandert, willen we beter begrijpen wat werk betekenis, een doel en voldoening geeft, en hoe we kunnen zorgen dat meer mensen toegang krijgen tot dat soort werk. 

Om dit mogelijk te maken, investeren we ook in de slagkracht van overheden en publieke instellingen om dit daadwerkelijk uit te voeren. Zelfs het best ontworpen programma mislukt als de benodigde infrastructuur ontbreekt. AI kan zelf een krachtig hulpmiddel zijn om overheidsdiensten wereldwijd te versnellen en te verbeteren. Wij gaan ambitieuze projecten financieren om dit werkelijkheid te maken.

We willen er vooral voor zorgen dat AI goed werkt voor de mensen die nu het minst worden geholpen door de bestaande systemen. AI die je helpt bij het maken van carrièrekeuzes, het oplossen van juridische en financiële vragen, het krijgen van medisch advies, of het oplossen van problemen waarvoor je voorheen schaarse expertise nodig had, kan een enorme gelijkmaker zijn. Dit geldt al helemaal voor delen van de wereld waar deze diensten nauwelijks of niet bestaan.  Maar dit werkt alleen als de tools toegankelijk zijn, zorgvuldig worden ingezet en ontworpen zijn samen met de mensen die ze gaan gebruiken. Wat werkt, verschilt per sector en regio. We nodigen je uit om innovatieve ideeën te delen en we gaan op grote schaal pilots financieren om te leren wat het beste werkt. 

Bouwen aan economische zekerheid op de lange termijn

Er is veel discussie over het tempo en de schaal van de veranderingen die AI met zich meebrengt. Maar we kunnen het ons niet veroorloven om te wachten tot we absolute zekerheid hebben. 

De bovengenoemde overgangsmaatregelen zijn niet genoeg voor een wereld waarin automatisering in een stroomversnelling raakt, economische winsten extreem geconcentreerd raken, of het aandeel van inkomen uit loon flink daalt. In die scenario's heeft de samenleving nieuwe benaderingen nodig die mensen een duurzaam aandeel geven in de systemen die de waarde creëren. We willen veelbelovende ideeën helpen omzetten in testbare ontwerpen. Denk aan het verduidelijken van de financiering, welke instanties dit gaan beheren, welke risico's er zijn en hoe we meten of het werkt. 

Aan de inkomstenkant zijn er serieuze voorstellen die het waard zijn om te onderzoeken en te testen via pilots. Denk aan het verschuiven van belastingen op arbeid naar kapitaal en economische rentes, mechanismen voor buitengewone winsten, of de inzet van staatsfondsen (gebaseerd op modellen zoals het overheidspensioenfonds van Noorwegen en het Permanent Fund van Alaska). Bij grote onzekerheid moeten fiscale systemen flexibel zijn. Belastingtarieven, premieregels of dividendformules zouden automatisch moeten kunnen reageren op signalen zoals extreme winstconcentratie, daling van het loonaandeel, banenverlies of uitzonderlijk hoge rendementen.

Aan de verdelingskant liggen net zo belangrijke vragen: hoe geef je mensen een duurzaam recht op brede economische groei? Dit kan via inkomen, kapitaal, publieke voorzieningen, essentiële diensten, banen- of werkgelegenheidsprogramma's, toegang tot rekenkracht, of nieuwe vormen van databeheer. Het doel is niet alleen om mensen te ondersteunen bij economische veranderingen nadat de beslissingen al zijn genomen, maar om je een stem en een aandeel te geven in het vormgeven van die verandering zelf. 

Veel van het werk dat voor ons ligt is niet alleen een kwestie van onderzoek doen, maar van écht bouwen. We moeten systemen bedenken die nu nog niet bestaan. We gaan de onderzoeksinfrastructuur ondersteunen die nodig is om hierin de juiste beslissingen te nemen. We zijn vooral geïnteresseerd in economische simulaties (zogeheten 'multi-agent simulations') die AI gebruiken om te voorspellen hoe economieën zich ontwikkelen naarmate technologie verbetert, gecombineerd met scenarioplanning voor verschillende mogelijke toekomsten.

Conclusie

We zoeken naar ambitieuze projecten die passen bij deze ingrijpende verandering, inclusief ideeën waar we zelf nog niet aan hebben gedacht en projecten die we kunnen helpen opschalen. Laat ons vooral weten wat er volgens jou het hardst nodig is.

De 250 miljoen dollar zal worden ingezet om externe organisaties te ondersteunen via subsidies, open oproepen en partnerschappen. Ondertussen bouwt de Foundation aan een eigen team om dit werk direct vooruit te helpen en nieuwe, ambitieuze projecten te starten. We verwachten later dit jaar onze eerste initiatieven aan te kondigen, en we zullen onze inzichten gaandeweg blijven delen. We willen ontdekken welke aanpakken écht werken, en een onafhankelijk, goed gefinancierd ecosysteem opbouwen. Zo zorgen we dat de opties voor economische zekerheid klaarliggen vóórdat de nood aan de man is.  

We staan aan het begin van waarschijnlijk de grootste economische verschuiving in generaties. We geloven dat zorgen dat deze verandering de hele mensheid ten goede komt, een van de belangrijkste dingen is die de Foundation nu kan doen. En zo pakken we het dan ook aan.