समुदायांना पाठबळ: 2026 च्या लोककेंद्री एआय निधीतील अनुदानप्राप्त संस्थांची ओळख

2026 च्या लोककेंद्री एआय निधीतून एकूण 5 कोटी डॉलर देण्यासाठी 163 संस्थांची निवड⁠ झाल्याची घोषणा आज OpenAI Foundation करत आहे. या संस्था अमेरिकेतील 35 राज्ये आणि वॉशिंग्टन, डी.सी. येथे स्थित असून देशभरातील ग्रामीण व शहरी समुदायांसाठी काम करतात. फाउंडेशनने 2025 मध्ये सुरू केलेल्या 5 कोटी डॉलरच्या पहिल्या लोककेंद्री एआय निधीचे⁠ कार्य हा दुसरा गट पुढे नेत आहे.

वापरावर निर्बंध नसलेल्या अनुदानांद्वारे आम्ही या विश्वासार्ह संस्थांना साधनसंपत्ती आणि लवचिकता देत आहोत. एआयमुळे त्यांचे काम कसे बळकट होऊ शकते आणि त्या ज्या लोकांसाठी व समुदायांसाठी काम करतात ते एआयच्या वापरात कसे सहभागी होऊ शकतात व त्याला दिशा कशी देऊ शकतात, हे त्यांना तपासता येईल. एआय शिकण्याच्या आणि त्यावर प्रयोग करण्याच्या प्रत्येक टप्प्यावर हा निधी ना-नफा संस्थांना पाठबळ देतो. या तंत्रज्ञानाने काय शक्य होईल याचा नुकताच विचार सुरू केलेल्या संस्थांपासून ते समुदायांसोबत मिळून तयार केलेल्या साधनांच्या प्रायोगिक चाचण्या घेणाऱ्या संस्थांपर्यंत सर्वांचा यात समावेश आहे. हे तंत्रज्ञान, त्याचे परिणाम आणि आपल्या ध्येयांसाठी सर्वाधिक उपयुक्त ठरणारे त्याचे उपयोग समजून घेण्याच्या प्रयत्नांत या संस्थांच्या नेतृत्वाला पाठबळ देणे, हे आमचे उद्दिष्ट आहे.

गृहनिर्माण किंवा दिव्यांग लाभांसाठी मदत मिळवायची असो, कलेचा आनंद अनुभवायचा असो किंवा आपल्या परिसरावर परिणाम करणारा एखादा निर्णय समजून घ्यायचा असो—लोक अनेकदा सर्वप्रथम स्थानिक ना-नफा संस्थांकडे वळतात. 2025 च्या निधीतून मिळालेले धडे आणि समुदायांचा अभिप्राय लक्षात घेऊन, यंदाचा निधी तीन क्षेत्रांना प्राधान्य देतो: सामुदायिक सहाय्य सेवा, सामुदायिक कला व सांस्कृतिक संस्था आणि सामुदायिक पत्रकारिता व माध्यमे.

हा निधी जाणीवपूर्वक कोणत्याही विशिष्ट उत्पादनाशी बांधील ठेवलेला नाही. आपल्या कामासाठी आणि समुदायांसाठी योग्य वाटणारे कोणतेही साधन किंवा व्यासपीठ निवडण्याचे—किंवा न निवडण्याचे—पूर्ण स्वातंत्र्य अनुदानप्राप्त संस्थांना आहे. अर्जदारांनी ते सध्या वापरत असलेल्या किंवा ज्यांविषयी अधिक जाणून घेण्याची इच्छा आहे अशा विविध एआय उत्पादनांची माहिती दिली. तसेच आपल्या समुदायांतील एआयच्या वापराबाबत अजूनही अनुत्तरित असलेले आणि अधिक तपासून पाहायचे प्रश्नही मांडले.

यंदाच्या बहुतेक अनुदानप्राप्त संस्था निधीच्या नव्या भागीदार आहेत; यापूर्वी अनुदान मिळालेल्या मोजक्या संस्थांचाही यात समावेश आहे. काही अनुदानप्राप्त संस्थांची ओळख आम्ही खाली करून देत आहोत. संपूर्ण यादी नावांच्या इंग्रजी वर्णक्रमानुसार येथे⁠ पाहता येईल.

सामुदायिक सहाय्य सेवा

समुदायांत काम करणाऱ्या ना-नफा संस्था विश्वासार्ह मार्गदर्शक म्हणून लोकांना कायदेविषयक मदत, निवास, अन्न, दिव्यांगांसाठीच्या सेवा आणि इतर आवश्यक लाभ मिळवून देण्यास मदत करतात. आपल्यासमोर कोणते पर्याय आहेत हे समजून घेण्यास आणि एकट्याने हाताळणे अवघड असलेल्या व्यवस्थांमधून मार्ग काढण्यास त्या लोकांना मदत करतात. विशेषतः भाषेचे अडथळे, गुंतागुंतीच्या प्रक्रिया किंवा स्थानिक सेवांची कमतरता यांमुळे मदत मिळवणे कठीण होते, तेव्हा ही साथ महत्त्वाची ठरते.

निवड झालेल्या अनेक संस्था प्रशासन आणि दैनंदिन कामकाज सुधारण्यासाठी एआयच्या शक्यता तपासत आहेत. यामुळे कर्मचारी ज्यांच्यासाठी काम करतात त्या लोकांना अधिक वेळ देऊ शकतील, असे त्यांचे उद्दिष्ट आहे. माहितीचे भाषांतर करणे आणि तिचा सारांश तयार करणे, लाभ योजनांची गुंतागुंतीची धोरणे समजून घेणे व समजावून सांगणे आणि अर्ज सुलभ करणे यांसाठीही समुदायांत काम करणाऱ्या ना-नफा संस्थांना एआयच्या संधी दिसत आहेत. यामुळे गरजेच्या वेळी लोकांना स्पष्ट आणि त्यांच्या परिस्थितीला लागू होणारे मार्गदर्शन मिळू शकेल.

सामुदायिक कला व सांस्कृतिक संस्था

कला व सांस्कृतिक संस्था सर्जनशील अनुभवांची दारे खुली करतात. संगीत ऐकण्यासाठी, कलानिर्मितीसाठी, स्थानिक इतिहास जाणून घेण्यासाठी आणि शेजाऱ्यांशी नाती जोडण्यासाठी त्या जागा उपलब्ध करून देतात. लोकांना सांस्कृतिक जीवनात सहभागी होण्याची संधी देत, त्या समुदायांना त्यांच्या कथा जपण्यास आणि इतरांपर्यंत पोहोचवण्यास मदत करतात.

अनेक अर्जदारांनी आपल्या कार्यातील सहभाग वाढवण्यासाठी आणि टिकवण्यासाठी एआयचा वापर करण्याची किंवा त्याच्या शक्यता तपासण्याची इच्छा व्यक्त केली. देणगीदारांशी संपर्क साधणे, आपला प्रेक्षकवर्ग समजून घेणे किंवा अंतर्गत प्रशासकीय कामात मदत घेणे अशी त्याची उदाहरणे आहेत. यामुळे कमी कर्मचाऱ्यांच्या संघांनाही कलाकार आणि सामुदायिक कार्यक्रमांसाठी अधिक वेळ देता येईल, अशी त्यांना आशा आहे. इतर संस्था सादरीकरण, कथाकथन आणि सहभागाच्या नव्या स्वरूपांतून एआय सर्जनशील कामाला कसे सहाय्य करू शकते हे तपासत आहेत. या साधनांचा वापर कसा व्हावा, याला कलाकार आणि समुदाय दिशा देत आहेत.

सामुदायिक पत्रकारिता व माध्यमे

स्थानिक वृत्तकेंद्रे व्यवसायाच्या नव्या पद्धतींना चालना देण्यासाठी, वार्तांकन बळकट करण्यासाठी आणि विश्वासार्ह माहिती शोधणे व वापरणे सोपे करण्यासाठी एआयच्या शक्यता तपासत आहेत आणि त्याचा वापरही करत आहेत. अर्जदार आणि निवड झालेल्या संस्थांमध्ये एक समान धागा दिसला: नागरिकांचा सहभाग आणि सक्रियता वाढवण्यासाठी या साधनांच्या शक्यता तपासणे. अधिक लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी वार्तांकनाचे भाषांतर करणे, सार्वजनिक नोंदी सुलभपणे उपलब्ध करून देणे आणि रहिवाशांना त्यांच्या जीवनावर परिणाम करणारे निर्णय समजावून सांगणे, यांचा यात समावेश होता.

या कामाला पाठबळ देण्यासाठी निधीने विविध स्थानिक वृत्तकेंद्रे आणि माध्यमसंस्थांना थेट अनुदाने देण्याचा निर्णय घेतला आहे. तसेच आणखी व्यापक स्तरावर माध्यमसंस्थांपर्यंत निधीचे सहाय्य पोहोचवण्यास मदत करणारी अनुदानेही दिली जात आहेत. यात अमेरिकन जर्नलिझम प्रोजेक्ट⁠सारख्या संस्थांचा समावेश आहे. ही संस्था समुदायांशी घट्ट नाते असलेल्या वृत्तकेंद्रांच्या जाळ्यात भांडवल गुंतवून आणि धोरणात्मक सहाय्य देऊन ना-नफा तत्त्वावरील स्थानिक वृत्तक्षेत्र बळकट करत आहे. तसेच कोलोरॅडो न्यूज कोलॅबोरेटिव्ह⁠ ही संस्था 200 स्थानिक वृत्तसंस्थांना जोडते आणि राज्यभर एआय शिक्षणाच्या जाळ्याचा समन्वय साधत आहे.

आमची प्रक्रिया

निधीसाठी खुल्या अर्जप्रक्रियेत देशभरातून 1,669 अर्ज आले. OpenAI ना-नफा आयोगाचे⁠ संयोजक डॅनियल झिंगेल यांनी बाह्य सल्लागारांच्या गटासोबत 2026 ची मूल्यमापन प्रक्रिया तयार केली आणि राबवली. प्राप्त झालेल्या प्रत्येक अर्जाचे मूल्यमापन अनुदान वितरणाचा अनुभव असलेल्या बाह्य तज्ज्ञाने केले. निवड करताना समुदायाचा विश्वास, कामाचा सिद्ध झालेला परिणाम आणि एआयच्या शक्यता तपासण्याचा विचारपूर्वक दृष्टिकोन यांना महत्त्व दिले गेले.

मोठी मागणी लक्षात घेता, आम्ही संपूर्ण 5 कोटी डॉलर खुल्या अर्जप्रक्रियेतून अर्ज केलेल्या संस्थांनाच वितरित करणार आहोत. 2026 संपण्यापूर्वी प्रत्येक अनुदानाची संपूर्ण रक्कम वितरित करण्याचे आमचे उद्दिष्ट आहे. यामुळे संस्थांच्या हाती त्वरित साधनसंपत्ती येईल आणि त्यांना आपले तातडीचे काम पुढे नेता येईल.

2026 च्या लोककेंद्री एआय निधीतील अनुदानप्राप्त संस्था

एटीन्थ स्ट्रीट आर्ट्स सेंटर (कॅलिफोर्निया)

ॲक्सेसओएस (कॅलिफोर्निया)

अलास्का लीगल सर्व्हिसेस कॉर्पोरेशन (अलास्का)

अमरिलो सिम्फनी, इन्क. (टेक्सास)

अमेरिकन जर्नलिझम प्रोजेक्ट (डी.सी.)

अमिगोस फॉर किड्स (फ्लोरिडा)

आर्ट डिव्हिजन (कॅलिफोर्निया)

ॲस्पन पब्लिक रेडिओ (कोलोरॅडो)

असायलम सीकर ॲडव्होकसी प्रोजेक्ट, इन्क. (न्यूयॉर्क)

ऑगस्ट विल्सन आफ्रिकन अमेरिकन कल्चरल सेंटर (पेन्सिल्व्हेनिया)

बिएनव्हेनिदोस आ गॅलटिन व्हॅली (मोंटाना)

ब्लॅक गर्ल्स स्माइल इन्क. (जॉर्जिया)

बॉर्डरलेस (इलिनॉय)

ब्रिजेस फ्रॉम स्कूल टू वर्क इन्क. (मेरीलँड)

ब्राइट स्टार कम्युनिटी आउटरीच (इलिनॉय)

ब्रुकलिन बॅले इन्क. (न्यूयॉर्क)

ब्रदरहूड क्रुसेड (कॅलिफोर्निया)

बिल्डिंग हेल्दी कम्युनिटीज मॉन्टेरे काउंटी (बीएचसीएमसी) (कॅलिफोर्निया)

कॅलिफोर्निया ब्लॅक मीडिया (कॅलिफोर्निया)

कॅलिफोर्निया इमिग्रेशन प्रोजेक्ट (कॅलिफोर्निया)

केंब्रिज कम्युनिटी टेलिव्हिजन (सीसीटीव्ही) (मॅसॅच्युसेट्स)

कॅपिटल बी न्यूज इन्क. (जॉर्जिया)

सेंटर फॉर सिव्हिक इनोव्हेशन (जॉर्जिया)

सेंटर फॉर कॉमन ग्राउंड (व्हर्जिनिया)

सेंट्रल अमेरिकन रिसोर्स सेंटर-कॅरेसेन (डी.सी.)

चेंज टुडे, चेंज टुमॉरो (सीटीसीटी) (केंटकी)

चायनीज हिस्टॉरिकल सोसायटी ऑफ अमेरिका (कॅलिफोर्निया)

सिएर्तो (कॅलिफोर्निया)

सिटी ब्युरो (इलिनॉय)

सिव्हिला (मिशिगन)

को_लॅब थिएटर ग्रुप (न्यूयॉर्क)

कोलोरॅडो न्यूज कोलॅबोरेटिव्ह (कोलोरॅडो)

कम्युनिटी कनेक्शन्स, इन्क. (कोलोरॅडो)

कम्युनिटी मॅटर्स (ओहायो)

करेज टू केअरगिव्हर्स (ओहायो)

क्रिएटिव्हेट्स (टेनेसी)

क्रेसेर कॅपिटल फंड (कॅलिफोर्निया)

सीआरएलए फाउंडेशन (कॅलिफोर्निया)

दार-उस-सकीना (टेक्सास)

डेफ कम्युनिटी ॲडव्होकसी नेटवर्क, इन्क. (मिशिगन)

डीप साउथ टुडे (मिसिसिपी)

डेलावेअर अलायन्स फॉर नॉनप्रॉफिट ॲडव्हान्समेंट इन्क. (डेलावेअर)

डेलआर्ते इंटरनॅशनल (कॅलिफोर्निया)

देस्पिएर्ता (नॉर्थ कॅरोलिना)

डेस्टिनी आर्ट्स सेंटर (कॅलिफोर्निया)

डॉक्युमेंटेड (न्यूयॉर्क)

डाउनटाउन कम्युनिटी टेलिव्हिजन सेंटर, इन्क. (न्यूयॉर्क)

ड्रीम मशीन (कॅलिफोर्निया)

इकॉनॉमिक जस्टिस इन्स्टिट्यूट (विस्कॉन्सिन)

एल रेस्काते (कॅलिफोर्निया)

एनलासे लॅटिनो एनसी (नॉर्थ कॅरोलिना)

एफ वाय आय इन्क. (न्यूयॉर्क)

फर्नडेल सीनियर रिसोर्स एजन्सी (कॅलिफोर्निया)

फ्लोरिडा पीटीए (फ्लोरिडा)

फूट सोल्जर्स पार्क इन्क. (अलाबामा)

फ्रँकलिन टाउनशिप फूड बँक (न्यू जर्सी)

फ्री प्रेस इंडियाना (इंडियाना)

फ्रेंड्स ऑफ फील्डवर्कर्स, इन्क. (कॅलिफोर्निया)

जेंडर हेल्थ सेंटर (कॅलिफोर्निया)

जॉर्जिया ॲपलसीड सेंटर फॉर लॉ अँड जस्टिस (जॉर्जिया)

ग्लाइड मेमोरियल चर्च (कॅलिफोर्निया)

गोल्डन स्टेट ऑपर्च्युनिटी (कॅलिफोर्निया)

ग्रेटर बेकर्सफील्ड लीगल असिस्टन्स, इन्क. (कॅलिफोर्निया)

जीआरओ फंड (जॉर्जिया)

हर जस्टिस (न्यूयॉर्क)

हायलँड्स लिटल थिएटर इन्क. (फ्लोरिडा)

हिस्पानाज ऑर्गनाइज्ड फॉर पॉलिटिकल इक्वॅलिटी - कॅलिफोर्निया (कॅलिफोर्निया)

हिस्पॅनिक सेंटर ऑफ वेस्टर्न मिशिगन (मिशिगन)

हॉलिवूड फॉरवर्ड (कॅलिफोर्निया)

होमबॉय आर्ट ॲकॅडमी (कॅलिफोर्निया)

होनोलुलु सिव्हिल बीट (हवाई)

ह्यूस्टन फ्रीडमेन्स टाउन कन्झर्व्हन्सी इन्क. (टेक्सास)

इंडिजिनस जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (ओक्लाहोमा)

इंक पीपल सेंटर फॉर आर्ट्स अँड कल्चर (कॅलिफोर्निया)

इंटिग्रेटेड कम्युनिटी (कोलोरॅडो)

इंटरनॅशनल एक्झॅमिनर (वॉशिंग्टन)

इनव्हिजिबल इन्स्टिट्यूट (इलिनॉय)

जस्ट हार्वेस्ट (पेन्सिल्व्हेनिया)

जस्टफिक्स, इन्क. (न्यूयॉर्क)

जस्टिस ॲट वर्क पीए (पेन्सिल्व्हेनिया)

कर्न कम्युनिटी फाउंडेशन (कॅलिफोर्निया)

केशेट डान्स कंपनी अँड सेंटर फॉर द आर्ट्स (न्यू मेक्सिको)

की टू चेंज (वॉशिंग्टन)

लॅडर टू द मून नेटवर्क (मेन)

लाफायेट अर्बन मिनिस्ट्री (इंडियाना)

लॅटिनो मीडिया कोलॅबोरेटिव्ह (कॅलिफोर्निया)

लॅटिनो मीडिया कन्सॉर्शियम (टेक्सास)

लॉयर्स कमिटी फॉर सिव्हिल राइट्स ऑफ द सॅन फ्रान्सिस्को बे एरिया (कॅलिफोर्निया)

लीगल एड सोसायटी ऑफ सॅन माटेओ काउंटी (कॅलिफोर्निया)

लीगल असिस्टन्स फॉर सीनियर्स (कॅलिफोर्निया)

लीगल असिस्टन्स टू द एल्डरली (कॅलिफोर्निया)

लेमनट्री फूड्स (न्यूयॉर्क)

लेव्हीन म्युझियम ऑफ द न्यू साउथ (नॉर्थ कॅरोलिना)

लायब्ररी फाउंडेशन ऑफ लॉस एंजेलिस (कॅलिफोर्निया)

लोकल मीडिया असोसिएशन (मिशिगन)

लोन स्टार जस्टिस अलायन्स (टेक्सास)

लुकआउट (ॲरिझोना)

लॉस एंजेलिस कम्युनिटी गार्डन कौन्सिल (कॅलिफोर्निया)

लुईझियाना ऑर्गनायझेशन फॉर रेफ्युजीज अँड इमिग्रंट्स (लुईझियाना)

लुईव्हिल पब्लिक मीडिया (केंटकी)

मॅडिसन 365 (विस्कॉन्सिन)

मॅकिन्लीव्हिल फॅमिली रिसोर्स सेंटर (कॅलिफोर्निया)

मेरिक कम्युनिटी सर्व्हिसेस (मिनेसोटा)

मॉडेल नेबरहूड प्रोग्राम (कॅलिफोर्निया)

मॉम्स फर्स्ट (न्यूयॉर्क)

म्युरलिझम (कॅलिफोर्निया)

एनएईएसएम (जॉर्जिया)

नालेओ एज्युकेशनल फंड (कॅलिफोर्निया)

नॅशव्हिल जॅझ वर्कशॉप (टेनेसी)

नेशन आउटसाइड (मिशिगन)

नॅशनल असोसिएशन फॉर मीडिया लिटरसी एज्युकेशन (न्यूयॉर्क)

नॅशनल कौन्सिल ऑफ निग्रो विमेन इन्क. (डी.सी.)

न्यू_ पब्लिक (कॅलिफोर्निया)

न्यूजवेल (ॲरिझोना)

नायजेरियन सेंटर इन्क. (डी.सी.)

नाउकलामझू (मिशिगन)

वन जनरेशन अवे (टेनेसी)

वन रूफ (अलाबामा)

ओपनहाउस (कॅलिफोर्निया)

ऑपेरा लाफायेट (डी.सी.)

ऑपेरा पॅरालेल (कॅलिफोर्निया)

ऑर्केस्ट्रा ऑफ सेंट ल्यूक्स (न्यूयॉर्क)

पार्सन्स डान्स (न्यूयॉर्क)

पिको कॅलिफोर्निया (कॅलिफोर्निया)

पब्लिक पॉलिसी लॅब (न्यूयॉर्क)

रेडिओ बिलिंग्वे इन्क. (कॅलिफोर्निया)

रीच रिव्हरसाइड डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (डेलावेअर)

रेड हुक आर्ट प्रोजेक्ट, इन्क. (न्यूयॉर्क)

रिव्हरवाइज इन्क. (पेन्सिल्व्हेनिया)

रूरल ऑपर्च्युनिटी इन्स्टिट्यूट (नॉर्थ कॅरोलिना)

सॅक्रामेंटो बॅले असोसिएशन (कॅलिफोर्निया)

सहान जर्नल (मिनेसोटा)

सांता फे कम्युनिटी हाउसिंग ट्रस्ट (न्यू मेक्सिको)

स्केल जस्टिस (न्यूयॉर्क)

सिएरा हेल्थ फाउंडेशन (कॅलिफोर्निया)

सोमाली फॅमिली सर्व्हिस ऑफ सॅन दिएगो (कॅलिफोर्निया)

सदर्न व्हरमाँट आर्ट्स सेंटर (व्हरमाँट)

स्पॉटलाइट पीए (पेन्सिल्व्हेनिया)

सेंट क्रॉय फेस्टिव्हल थिएटर (विस्कॉन्सिन)

टेक कौन्सिल ऑफ डेलावेअर (डेलावेअर)

टेलीव्हर्डे फाउंडेशन इन्क. (ॲरिझोना)

टेक्सास ॲडव्होकसी प्रोजेक्ट इन्क. (टेक्सास)

टेक्सास सुप्रिमसी ऑफ म्युझिक अँड आर्ट्स कन्झर्व्हेटरी (टीएसएमएसी) (टेक्सास)

द आर्क ऑफ नॉर्दर्न व्हर्जिनिया (व्हर्जिनिया)

द कॅलिफोर्निया म्युझियम (कॅलिफोर्निया)

द हिडन जीनियस प्रोजेक्ट (कॅलिफोर्निया)

द एलए लोकल (कॅलिफोर्निया)

द मॉकिंगबर्ड सोसायटी (वॉशिंग्टन)

द पीपल्स थिएटर (न्यूयॉर्क)

द रूरल बिहेव्हियरल हेल्थ इन्स्टिट्यूट (मोंटाना)

तोडेक लीगल सेंटर पेरिस (कॅलिफोर्निया)

ट्रेड्सवुमन इनकॉर्पोरेटेड (कॅलिफोर्निया)

ट्रॅव्हलर्स एड ऑफ ग्रेटर बर्मिंगहॅम (अलाबामा)

ट्रस्टिंग न्यूज (फ्लोरिडा)

यूएफडब्ल्यू फाउंडेशन (कॅलिफोर्निया)

युनायटेड वे ऑफ टुलारे काउंटी (कॅलिफोर्निया)

युनाइटडब्ल्यूआय (विस्कॉन्सिन)

युनिटी गॉस्पेल क्वायर इंटरनॅशनल (युटा)

अर्बन लीग ऑफ ग्रेटर सॅन फ्रान्सिस्को बे एरिया (कॅलिफोर्निया)

व्हेटरन्स फॉर ऑल व्होटर्स (मिझुरी)

विस्कॉन्सिन वॉच (विस्कॉन्सिन)

योलो फूड बँक (कॅलिफोर्निया)

यूथ फॉरवर्ड (कॅलिफोर्निया)