በኤ.አይ ዘመን የኢኮኖሚ የወደፊት ዕጣ ፈንታ

የOpenAI ፋውንዴሽን አስተማማኝ እና ከበቂ በላይ የኢኮኖሚ የወደፊት ዕጣ ፈንታን ለመገንባት ለታለሙ ድጎማዎች፣ ለአጋርነቶች እና በቀጥታ ለሚከናወኑ ሥራዎች በመጀመሪያ $250 ሚሊዮን ዶላር ለመመደብ ቃል ገብቷል።

የኢኮኖሚ ሥርዓቶች፣ በመሠረቱ፣ ለሰዎች ደኅንነትን፣ ራስ-ሰርነትን እና ትርጉም ያለው ሕይወትን የመገንባት አቅምን ለመስጠት የሚኖሩ ናቸው። ነገር ግን፣ ብዙ ጊዜ ይህን ሳይሳኩ ይቀራል። ኤ.አይ ቀደም ሲል እጥረት የነበረባቸውን አቅሞች በጣም በሰፊው ተደራሽ በማድረግ ትልቅ የኢኮኖሚ ለውጦችን የሚያስከትል በመሆኑ እነዚህ ለውጦች ምን ያህል ርቀት እና በምን ያህል ፍጥነት እንደሚሄዱ ጥልቅ የሆነ እርግጠኛ አለመሆን አለ። ይህ ሰፊ የዕድሎች አድማስ፣ አሁንም ሆነ ወደፊት ለሰዎች የተሻለ ሕይወትን የሚያስገነቡ ሥርዓቶችን ለመዘርጋት ልዩ አጋጣሚን ይፈጥራል። ነገር ግን፣ አሁን ያለው የለውጥ ፍጥነት ይህን ነገር በትክክል ለማስተካከል ያለን ጊዜ ከተለመደው አጭር እንዲሆን አድርጎታል ማለት ሲሆን፣ ስህተት የመሥራቱ ዋጋም እጅግ ከፍተኛ ነው። 

ለወደፊቱ ጊዜ ለመዘጋጀት፣ የወደፊቱ ዕጣ ፈንታ እንዴት እንደሚገለጥ በትክክል አስቀድመን ማወቅ አያስፈልገንም። የዚህ ፕሮግራም ዓላማ ሊሞከሩ፣ ሊመሩ፣ ሊሻሻሉ እና ሊሰፉ የሚችሉ ተጨባጭ ተቋማዊ አማራጮችን በግብዓት ሁብት መደገፍ ነው። በሶስት ዋና ዘርፎች ዙሪያ የምንሠራ ይሆናል፦

1. ለውጡን መረዳት፦ ኤ.አይ በኢኮኖሚው ላይ የሚያሳድረውን ተፅዕኖ ግልጽ በሆነ መልኩ ለማሳየት ገለልተኛ በሆኑ የክትትል፣ የደረጃ መለኪያ እና የትንበያ መሠረተ-ልማቶች ላይ ኢንቨስት ማድረግ።

2. ሽግግሩን መደገፍ፦ የአጭር-ጊዜ መስተጓጎሎችን ተቋቁመው እንዲያልፉ ለሠራተኞች እና ለማኅበረሰቦች የግብዓት ድጋፍ ማድረግ።

3. የኢኮኖሚ ደኅንነትን መገንባት፦ ከኤ.አይ-በኋላ ያሉ የፖለቲካ ኢኮኖሚዎችን ለማደራጀት የሚረዱ አዲስ አካሄዶችን መደገፍ እና የኢኮኖሚ ጥቅሞችን በመላው ዓለም ላሉ ሰዎች በሰፊው ማጋራት።

የኤ.አይ ኢኮኖሚያዊ ተፅዕኖዎች በሰፊው የሚሰሙ ሲሆን የሰዎች ተሞክሮም ለአስተሳሰባችን ወሳኝ ግብዓት ነው። ከዚህ ልጥፍ ጎን ለጎን ሰዎች በሥራቸው፣ በማኅበረሰባቸው እና በኢኮኖሚ ሕይወታቸው ውስጥ እያዩት ያለውን ነገር እንዲያካፍሉን እየጋበዝን ነው። እነዚያ አመለካከቶች መደበኛ ጥናት እና ምርምር ሊያመልጠው የሚችለውን ነገር ለመረዳት ይረዱናል። ይህ የፋውንዴሽኑ ሥራ እየዳበረ ሲሄድ፣ ለጋራ ግብዓት የሚሆኑ ይበልጥ ሰፋ ያሉ መንገዶችን ለመዘርጋት የሚደረግ የመጀመሪያ እርምጃ ነው።

ለውጡን መረዳት

የኤ.አይ ሁኔታ ኢኮኖሚውን እንዴት እየቀየረው እንዳለ እና ወደፊትስ እንዴት እንደሚቀይረው ለሚነሱ መሠረታዊ ጥያቄዎች መልስ ለመስጠት የሚያስችሉ ጥሩ መንገዶች አሁንም የሉንም። ማኅበረሰቡ የኢኮኖሚ ለውጦችን ለመለካት እና ለመተርጎም የሚተማመንባቸው ሥርዓቶች የተገነቡት ለተለየ ዘመን ነበር። ግባችን ቀጥሎ የሚመጣውን ነገር ለመገንባት መርዳት ነው።

ማዕከላዊው ጥያቄ ኤ.አይ ምን ማድረግ ይችላል የሚለው ብቻ ሳይሆን፣ የሚገኘው እሴት ወዴት ይፈሳል የሚለው ጭምር ነው፦ ለሠራተኞች በደሞዝ፣ ለድርጅቶች በትርፍ ህዳግ፣ ለተጠቃሚዎች በርካሽ ዋጋ እና በተሻለ አገልግሎት፣ ለመንግሥታት በግብር መሠረት ወይም ለካፒታል ባለቤቶች በትርፍ። ለምሳሌ፣ ኤ.አይ እሴት የሚያመነጨው በከፍተኛ ደሞዝ መልክ ሳይሆን በዲጂታል ዕቃዎች መልክ ከሆነ፣ የገቢ ስታቲስቲክስ መረጃዎች ይህን ሊያካትቱት አይችሉም። የጉልበት ድርሻ የሚቀንስ ከሆነ፣ የሠራተኞች የመደራደር አቅም ሊዳከም ይችላል፣ እንዲሁም GDP የሕዝብን ደህንነት ለመለካት አስተማማኝነቱ ሊቀንስ ይችላል። ሰዎች ከሚያገኙት ገቢ ባሻገር፣ በትክክል ምን ማድረግ እንደሚችሉ እና ምን ማግኘት እንደሚችሉ የሚከታተል መለኪያ ያስፈልገናል።

በአሁኑ ጊዜ የኤ.አይን ኢኮኖሚያዊ ተፅዕኖ ለማጥናት የሚጠቀሙባቸው በርካታ አካሄዶች ትኩረት የሚያደርጉት የትኞቹ ተግባራት በራስ-ሰር ሊሰሩ ይችላሉ በሚለው ላይ ነው። ይህ ጠቃሚ ቢሆንም፣ ሙሉ ግን አይደለም። የኤ.አይ ኢኮኖሚያዊ ተፅዕኖዎች የሚወሰኑት ተግባራት እንዴት ተደራጅተው ወደ ሥራነት እንደሚቀየሩ፣ የራስ-ሰር አሠራር የሰውን የጉልበት ሥራ የሚተካ ወይስ ለሰው ልጅ ሥራ ማሟያ የሚሆኑ አዲስ ሚናዎችን የሚፈጥር መሆኑ፣ የሞዴሎች አቅም እያደገ ሲሄድ የተግባራት ስርጭት እንዴት እንደሚቀያየር፣ እና ድርጅቶች እና ስቴቶች በእነዚህ ለውጦች ዙሪያ እራሳቸውን እንዴት መልሰው እንደሚያደራጁ በሚለው ላይ ይሆናል። እነዚህን ለውጦች ለመረዳት በዓለም ዙሪያ የተሻለ የሥራ ገበያ የሕዝብ መሠረተ-ልማት ያስፈልጋል፦ የሥራ ስምሪትን፣ ደሞዝን፣ የሥራ ሽግግሮችን እና የድርጅቶችን ባህሪ ለመለካት እንደ-BLS ያለ አቅም፣ እንዲሁም ሥራዎችን ለመለየት እና ለመመደብ ዘመናዊ የተደረጉ እንደ O*NET ያሉ ሥርዓቶች ያስፈልጋሉ። እነዚህ ሥርዓቶች በዓለም አቀፍ ደረጃ ተዛማጅነት ያላቸው እና እንደ አስፈላጊነቱ ከከስነሕዝብ፣ ከጂኦግራፊያዊ፣ ከሙያ-ደረጃ እና ከሥራ መደብ-ደረጃ መረጃዎች ጋር የተገናኙ መሆን አለባቸው።

እያንዳንዱ ሀገር የኤ.አይ ሽግግርን የሚያሳልፈው በተለያየ መንገድ ይሆናል። ኤ.አይ በአካባቢያዊ ኢኮኖሚዎች ላይ የሚያሳድረውን ተፅዕኖ በቀጥታ ከመለካት ባለፈ ኤ.አይ በተለያዩ ሁኔታዎች ውስጥ ሰዎችን እንዴት መርዳት እንደሚችል ለመረዳት የሚያስችሉ የኢኮኖሚ ምዘናዎችን በገንዘብ የምንደግፍ ይሆናል። ይህ በተለይ አነስተኛ እና መካከለኛ ገቢ ባላቸው ሀገራት ውስጥ እጅግ አስቸኳይ ጉዳይ ሲሆን በእነዚህ ሀገራት ኤ.አይ የአቅም ግንባታን በፍጥነት ሊያሰፋ፣ የሕዝብ መጠቀሚያዎችን ሊያጠናክር እና ለኢኮኖሚያዊ ዕድገት አስተዋጽዖ ሊያበረክት ይችላል። ኤ.አይ ሀገራት በራሳቸው ፍላጎት እና ሁኔታ መሠረት ጠቃሚ እንዲሆንላቸው ለማድረግ ክልላዊ ተኮር መሠረተ-ልማቶችን፣ የአካባቢ ተቋማትን እና የቴክኖሎጂ ስርጭት ሞዴሎችን ለመገንባት መረጃ እና እውቀት ሊሆኑ በሚችሉ አካሄዶች ላይ ፍላጎት አለን።

ሽግግሩን መደገፍ

የኢኮኖሚ ሽግግሮች ሙሉ በሙሉ ከመረዳታቸው በፊት፣ በተጨባጭ ይኖርባቸዋል። እኛ አሁን ላይ ሰዎችን የሚደግፉ፣ በተመሳሳይ ጊዜም ኅብረተሰቡ ለረጅም ጊዜ ለውጥ እንዲዘጋጅ የሚያግዙ አካሄዶችን በገንዘብ ለመደገፍ አቅደናል።

ሰዎች ሥራ በሚፈልጉበት ወቅት ድጋፍ፣ የሥራ አጥነት መድን በቀላሉ የሚያገኙበት መንገድ፣ የተሻሻለ የደሞዝ ማጣት መድን፣ የቀድሞ ልምዳቸውን ወደ አዲስ የሥራ ሚናዎች ለመቀየር የሚያስችል እገዛ እና እያደጉ ወደሚገኙ ዘርፎች ለመግባት የሚያስችሉ መንገዶች ሊያስፈልጓቸው ይችላሉ። እንደገና ማሰልጠን የመፍትሔው አካል ሊሆን ቢችልም፣ የተለመዱ የድጋሚ ሥልጠና ፕሮግራሞች ውጤታማነት ላይ ግን አስተማማኝ ያልሆኑ ማስረጃዎች ያሉት በመሆኑም የኤ.አይ ሽግግር አጀንዳ ከዚህ የበለጠ ሰፊ መሆን ሳይኖርበት አይቀርም። እነዚህን ጥረቶች መገምገም ጥብቅ እና ጥራቱን የጠበቀ መሆን–የሚለካውም ጥረቶቹ ወደተሻለ ሥራ፣ የበለጠ መረጋጋት፣ ሰፊ አቅሞች እና በሰዎች የኢኮኖሚ ሕይወት ውስጥ ወደተሻሉ ተጨባጭ ምርጫዎች መምራት መቻላቸውን በማረጋገጥ ነው።

ግቡ ከድጋሚ የሥራ ቅጥር በላይ ነው። እኛ ደግሞ ሠራተኞች በኤ.አይ ስርጭት ላይ የባለቤትነት እና የውሳኔ ሰጪነት ሚና እንዲኖራቸው፣ እንዲሁም ዜጎች የኢኮኖሚ ለውጡን በሚቀርጹ ተቋማት ውስጥ እውነተኛ ድምፅ እንዲኖራቸው በሚያደርጉ አካሄዶች ላይ ፍላጎት አለን። የሥራ ሁኔታዎች እየተቀያየሩ ሲሄዱ፣ ሥራ መቼ ትርጉም፣ ዓላማ እና እርካታን እንደሚሰጥ እንዲሁም ቁጥራቸው የበዛ ሰዎች እነዚህን ሁኔታዎች በይበልጥ ማግኘት የሚችሉበትን መንገድ በተሻለ ሁኔታ ለመረዳት እንፈልጋለን። 

እነዚህን ጥረቶች እውን ለማድረግ፣ መንግሥታት እና የሕዝብ ተቋማት አገልግሎቶችን በተጨባጭ ማቅረብ እና መተግበር እንዲችሉ በአቅም ግንባታቸው ላይም ኢንቨስት እናደርጋለን። ይህን ፕሮግራም ተግባራዊ ለማድረግ የሚያስችል መሠረተ-ልማት ከሌለ፣ በጣም በጥሩ ሁኔታ-የተቀረጸ ፕሮግራም እንኳ ሳይሳካ ይቀራል። ኤ.አይ ራሱ በዓለም ዙሪያ የስቴት አቅምን እና የሕዝብ አገልግሎቶችን ለማፋጠን የሚያስችል ኃይለኛ መሣሪያ ሊሆን የሚችል ሲሆን ይህን እውን ለማድረግም ታላቅ ጥረቶችን በገንዘብ እንደግፋለን።

እኛ በተለይ ኤ.አይ አሁን ባሉት ሥርዓቶች አነስተኛ አገልግሎት ለሚያገኙ ሰዎች በጥሩ ሁኔታ እንዲሠራ በማድረግ ላይ ፍላጎት አለን። ሰዎች የሙያ ውሳኔዎችን እንዲያደርጉ፣ የሕግ እና የፋይናንስ ጥያቄዎችን እንዲያስተናግዱ፣ የጤና እንክብካቤ መመሪያዎችን እንዲያገኙ እና ቀደም ሲል ውስን የባለሙያ እውቀትን ይፈልጉ የነበሩ ችግሮችን እንዲፈቱ የሚያግዝ ኤ.አይ፣ በተለይም እነዚህ አገልግሎቶች እጥረት ባለባቸው ወይም በሌሉባቸው የዓለም ክፍሎች ውስጥ እውነተኛ የእኩልነት መፍጠሪያ ሊሆን ይችላል።  ነገር ግን ይህ ሊሠራ የሚችለው መሣሪያዎቹ ተደራሽ ሲሆኑ፣ በጥንቃቄ ሲሰራጩ እና መሣሪያዎቹን ከሚጠቀሙት ሰዎች ጋር አብሮ ተቀርጾ ሲሠራ ብቻ ነው። ውጤታማ የሚሆነው አካሄድ እንደየዘርፉ እና እንደየአካባቢው ሊለያይ ይችላል። እኛ የፈጠራ ሃሳቦችን እንጋብዛለን፣ እንዲሁም በተለያዩ አካሄዶች ዙሪያ ትርጉም ባለው ደረጃ የሙከራ ሥራዎችን በገንዘብ እንደግፋለን፣ ካገኘነው ነገርም እንማራለን። 

ለረጅም-ጊዜ የሚቆይ የኢኮኖሚ ደኅንነትን መገንባት

ኤ.አይ ስለሚያመጣው የለውጥ ፍጥነት እና ስፋት ደረጃ ሰፊ የአመለካከት ልዩነት አለ። ነገር ግን እርግጠኝነትን በመጠበቅ ጊዜ ማባከን አንችልም። 

ከላይ የተጠቀሱት የሽግግር እርምጃዎች ራስ-ሰር በሚፋጠንበት፣ የኢኮኖሚ ጥቅሞች በከፍተኛ ደረጃ በጥቂቶች እጅ በሚከማቹበት፣ ወይም በደሞዝ በኩል የሚፈሰው የገቢ ድርሻ በከፍተኛ ሁኔታ በሚቀየርበት ዓለም ውስጥ እንዲሠሩ ተደርገው የተቀረጹ አይደሉም። በእነዚያ ሁኔታዎች ውስጥ፣ ማኅበረሰቡ እሴት በሚፈጥሩት ሥርዓቶች ውስጥ ለሰዎች ዘላቂ ድርሻ የሚሰጡ አዲስ አካሄዶች ሊያስፈልጉት ይችላሉ። ተስፋ ሰጪ አካሄዶችን ከሐሳብ ደረጃ ወደሚሞከሩ ንድፈ-ሐሳቦች እንዲሸጋገሩ መርዳት እንፈልጋለን፦ ይህም እንዴት የገንዘብ ድጋፍ እንደሚያገኙ፣ የትኞቹ ተቋማት እንደሚያስተዳድሯቸው፣ ምን ዓይነት አደጋዎችን ሊያስከትሉ እንደሚችሉ እና እየሠሩ መሆኑን ወይም አለመሆኑን ምን ዓይነት ማስረጃዎች ሊያሳዩን እንደሚችሉ በግልጽ ማሳየትን ያካትታል። 

ከገቢ አንጻር ጥናት ሊደረግባቸው እና በሙከራ ሊፈተሹ የሚገባቸው ጠቃሚ የሆኑ ቁምነገር ያላቸው ሐሳቦች አሉ፦ እነሱም ግብርን ከጉልበት ወደ ካፒታል እና ወደ ኢኮኖሚያዊ ትርፍ ማዛወር፣ ድንገተኛ ወይም ከተገመተው በላይ ለሚገኝ ከፍተኛ-ትርፍ የሚሆኑ የአሠራር ሥርዓቶች እና እንደ Norway የመንግሥት የጡረታ ፈንድ እና የAlaska ቋሚ ፈንድ ያሉ ሞዴሎችን መሠረት ያደረጉ የመንግሥት ወይም የሉዓላዊ የሀብት ፈንድ አካሄዶች ናቸው። በከፍተኛ እርግጠኛ አለመሆን ውስጥ፣ የፋይናንስ ሥርዓቶች የሚላመዱ መሆን ሊያስፈልጋቸው ይችላል። የግብር ተመኖች፣ የመዋጮ ደንቦች ወይም የትርፍ ድርሻ ቀመሮች እንደ ጥቅሞች በአንድ ወገን መከማቸት፣ በሠራተኛው ድርሻ ላይ የሚመጡ ለውጦች፣ ከሥራ መፈናቀል ወይም ከተለመደው ውጪ የሆኑ ከፍተኛ ትርፎችን የመሳሰሉ በግልጽ ሊታዩ ለሚችሉ አመልካቾች ምላሽ የሚሰጡ ሊሆኑ ይችላሉ።

በስርጭት ረገድም ጥያቄዎቹ እኩል አስፈላጊ ናቸው፦ እነሱም በገቢ፣ በካፒታል፣ በሕዝብ መጠቀሚያዎች፣ በአስፈላጊ አገልግሎቶች፣ በሥራ ዕድሎች ወይም በሕዝባዊ የልማት ፕሮግራሞች፣ የኮምፒውተር የማስላት አቅም በማግኘት ወይም በአዲስ የውሂብ አስተዳደር ሥርዓቶች አማካኝነት ሰዎች በሰፊው የኢኮኖሚ ዕድገት ላይ ዘላቂ ባለቤትነት እንዲኖራቸው እንዴት ማድረግ ይቻላል የሚሉ ናቸው። ግቡ ውሳኔዎች ከተወሰኑ በኋላ በኢኮኖሚያዊ ለውጦች ውስጥ ሰዎችን መደገፍ ብቻ ሳይሆን፣ ያ ለውጥ የሚሄድበትን አቅጣጫ በመቅረጽ ረገድ ድርሻ እና ድምፅ እንዲኖራቸው ማድረግ ጭምር ነው። 

ከፊታችን ያለው አብዛኛው ሥራ ተጨባጭ ሁኔታዎችን በተግባር ከመፈተሽ ባለፈ አርክቴክቸራዊ በመሆኑ፣ እስካሁን በዓለማችን ላይ የሌሉ አዲስ ሥርዓቶችን በአእምሮ ማሰብ እና መቅረጽን የሚጠይቅ ይሆናል። በዚህ ሥራ ዙሪያ ውሳኔ አሰጣጥን ሊያግዝ የሚችል የምርምር መሠረተ-ልማትን እንደግፋለን። በተለይም የአቅም ዕድገት በሚኖርበት ጊዜ ኢኮኖሚዎች እንዴት ሊለወጡ እንደሚችሉ በኤ.አይ አማካኝነት ለመቅረጽ የሚያስችሉ የባለብዙ-ወኪል ኢኮኖሚያዊ አስመስሎ ማሳያዎችን፣ ከተለያዩ ሊፈጠሩ ከሚችሉ የወደፊት ሁኔታዎች ዕቅድ ጋር አጣምሮ መሥራት ላይ ከፍተኛ ፍላጎት አለን።

መደምደሚያ

ከዚህ በፊት ያላሰብናቸውን ሃሳቦች እና ለማሳደግ ልናግዛቸው የምንችላቸውን ሥራዎች ጨምሮ፣ ከለውጥ አምጪ ሽግግር ጋር ሊመጥኑ የሚችሉ ታላቅ እና ታላቅ ዓላማ ያላቸውን ሥራዎች እንፈልጋለን። በጣም የሚያስፈልገው ምን እንደሆነ የሚጠቁሙ አስተያየቶችን በደስታ እንቀበላለን።

ይህ $250 ሚሊዮን ዶላር በድጎማዎች፣ በክፍት ጥሪዎች እና በተቋማት አጋርነት አማካኝነት የውጭ ድርጅቶችን የሚደግፍ ሲሆን፣ በሌላ በኩል ደግሞ ፋውንዴሽኑ ሥራዎችን በቀጥታ ለማስቀጠል የሚያስችል ቡድን የሚገነባ ይሆናል እንዲሁም በዚህ መስክ ላይ የሚነሱ አዲስ ታላቅ ፕሮጀክቶች መነሻ እንዲያገኙ ያግዛል። የመጀመሪያዎቹን ተነሳሽነቶቻችንን በዚህ ዓመት ማጠናቀቂያ ላይ ይፋ እንደምናደርግ እንጠብቃለን፣ እንዲሁም በሂደቱ የተማርነውን የምናካፍል ይሆናል። የትኞቹ አካሄዶች በተግባር ውጤታማ እንደሆኑ መረዳት፣ እንዲሁም የኢኮኖሚ ደኅንነት አማራጮች አጣዳፊ ከመሆናቸው በፊት ወደ እውነት ሊለውጧቸው የሚችሉ ነፃ እና በቂ-ሀብት ያላቸው የሥነ-ምህዳር መዋቅሮችን ማጠናከር እንፈልጋለን።  

በትውልዶች ውስጥ ታይቶ የማይታወቅ እጅግ ጉልህ የሆነ የኢኮኖሚ ሽግግር ሊሆን የሚችለው ሂደት መጀመሪያ ላይ እንገኛለን። ይህ ለውጥ ለመላው የሰው ልጅ ጥቅም እንዲውል የማድረጉ ሥራ፣ ፋውንዴሽኑ በአሁኑ ጊዜ ሊያከናውናቸው ከሚችላቸው እጅግ በጣም አስፈላጊ ነገሮች አንዱ መሆኑን እናምናለን፣ እንዲሁም ጉዳዩን በዚሁ ደረጃ በትልቅ ትኩረት ለመያዝ እንተጋለን።